PNO - Trầm cảm ở bọn trẻ, nhất là mấy đứa đang tuổi mới lớn, chỉ được người lớn hiểu là bệnh tâm sinh lý của lứa tuổi ẩm ương, không đáng lo. Trầm cảm được coi như lãng đãng tuổi mới lớn, cho đến khi chúng tự tử.
“Trầm cảm à? Có sao không? Cố gắng lên nhé!” là một trong số những bình luận tiêu biểu thường thấy trên mạng xã hội, cho thấy việc ai đó bị trầm cảm giống như bị cảm cúm vậy. Chỉ cần cố gắng một tí là hết trầm cảm liền. Trầm cảm ở bọn trẻ, nhất là mấy đứa đang tuổi mới lớn, chỉ được người lớn hiểu là bệnh tâm sinh lý của lứa tuổi ẩm ương, không đáng lo. Trầm cảm được coi như lãng đãng tuổi mới lớn, cho đến khi chúng tự tử.
Mà ngay cả khi chúng tìm đến cái chết, thứ mà nhiều người nhảy vào cho ý kiến cũng vậy. Nào là “sao dại dột thế em ơi”, nào là “sao không nghĩ cho cha mẹ”, “nếu chỉ vậy mà tự tử chắc ngày xưa mình tự tử bảy bảy bốn chín lần rồi. Lũ trẻ ngày nay đúng là yếu đuối hơn lũ mình ngày xưa”. Rồi rất nhiều nữa những lời phán cha mẹ chiều chuộng, bảo bọc con quá, tạo ra một thế hệ mong manh. Rồi đưa ra bài học vĩ đại về việc than đá chịu sức ép thế nào mới trở thành kim cương. Rốt cuộc, trẻ trầm cảm tự tử là do cha mẹ, do bọn trẻ. Chẳng hạt mưa nào nghĩ mình góp phần tạo ra cơn lũ. Chính chúng ta cũng góp phần tạo ra căng thẳng bằng những bình luận thóa mạ, vùi dập, phán xét người khác trên mạng xã hội, trong đời sống thường ngày.
Chỉ trong ba phút sử dụng Google, tôi đã tìm thấy những số liệu này. Theo thống kê của Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), tại Việt Nam, khoảng 30% dân số có rối loạn tâm thần, trong đó tỷ lệ trầm cảm chiếm 25%. Mỗi năm, số người tự tử do trầm cảm ở nước ta từ 36.000 - 40.000 người.
Việt Nam có ít nhất ba triệu thanh thiếu niên bị rối loạn tâm thần, chỉ 20% trong số đó được chẩn đoán và điều trị thích hợp, số đông tìm đến rượu bia, ma túy, và các chất kích thích như những giải pháp tạm thời. Từ năm 1999, Chính phủ Việt Nam đã có Chiến lược quốc gia về sức khỏe tâm thần. Mục tiêu cụ thể của chiến lược từ năm 2020 là sử dụng 5% ngân sách y tế và mở rộng nguồn lực cho vấn đề sức khỏe tâm thần vào năm 2025. Tuy nhiên, chiến lược này đến nay chỉ bao phủ khoảng 30% dân số của đất nước và sử dụng một danh sách bệnh tâm thần rất hẹp; phần lớn bệnh nhân vẫn chưa được điều trị hoặc có nhưng chẩn đoán sai.
Theo khảo sát mới nhất của WHO, Việt Nam chỉ có 0,91 bác sĩ tâm thần trên 100.000 dân. Hệ thống bệnh viện tâm thần ở Việt Nam hiện tại bao gồm các bệnh viện nhà nước với 36 bệnh viện, 6.000 giường bệnh được bố trí rộng khắp cả nước nhưng chỉ dành cho những bệnh nhân nặng. Trong khi hiện nay, tác động của đại dịch COVID-19 đã gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần, bắt nguồn từ sự lo âu, sợ hãi, nỗi cô đơn, sự cô lập về xã hội.
Phó giao sư - tiến sĩ Đặng Hoàng Minh (Trung tâm Thông tin hướng nghiệp và Nghiên cứu, ứng dụng tâm lý, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, các yếu tố nguy cơ dẫn đến những vấn đề tâm lý ở trẻ gồm sự cô lập về cảm xúc khiến chúng lựa chọn không chia sẻ cảm xúc với ai, sử dụng quá nhiều mạng xã hội, gia đình quá nghiêm khắc, kỳ vọng cao của cha mẹ, áp lực học tập, thiếu sự hỗ trợ, bị bắt nạt, sống xa gia đình… Một nửa số bệnh lý về tâm thần khởi phát ở độ tuổi 14 nhưng phần lớn đều không được phát hiện, điều trị. Trong đó, trầm cảm được xem là rối loạn tâm thần phổ biến thứ ba trong thanh, thiếu niên và tự sát là nguyên nhân gây tử vong thứ hai trong nhóm tuổi từ 15-29.
Câu chuyện về cái chết của cậu sinh viên người Bình Định ám ảnh chúng ta về 10kg gạch đá trong ba-lô. Tiffanie DeBartolo - tiểu thuyết gia - nhà làm phim người Mỹ - từng nói: “Những người tự tử chắc gì đã muốn chết? Họ chỉ muốn chấm dứt nỗi đau đớn mà thôi”. Có lẽ cậu trai 19 tuổi này là vậy. Sẽ có thêm bao nhiêu đứa trẻ như cậu muốn chấm dứt nỗi đau đớn của chúng khi sức khỏe tâm thần vẫn bị coi nhẹ ở Việt Nam?
Con số trẻ tự sát do trầm cảm bởi những vấn đề về tâm thần không đáng sợ bằng con số trẻ tự tìm cách chữa bằng rượu, bia, thuốc lá, chất kích thích hay kể cả việc quan hệ tình dục hoặc cả những hành động mà chúng ta vẫn thường lên án như đua xe, bạo lực, bắt nạt... bởi đó là những biểu hiện cho thấy trẻ muốn tự chữa cho mình.
“Trầm cảm à, cố gắng lên” chính là cách chúng ta khiến người trầm cảm đi đến chỗ tự sát.
Hoàng Anh Tú
| Chia sẻ bài viết: |
Nhật Bản thua Brazil 1-2 bởi bàn thắng ở phút 90+5 của Gabriel Martinelli, khép lại giấc mơ lớn nhất của bóng đá châu Á tại World Cup 2026.
Một đường dây chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng bị triệt xóa, khởi tố 30 bị can, thu giữ nhiều tang vật.
Tàu cá của ngư dân Nghệ An đang neo đậu trên sông thì bất ngờ bốc cháy dữ dội rồi lan sang nhiều tàu cá bên cạnh, thiêu rụi nhiều tài sản.
Khi công nghệ càng mạnh và ranh giới thật - ảo càng mờ, sự chân thực sẽ càng thêm giá trị.
Tại buổi thị sát, lãnh đạo thành phố biểu dương các địa phương đã hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng để thi công, hoàn thành vào cuối năm 2027.
Tin là đồng đen thật, ông K. đồng ý giao 300 triệu đồng để đặt cọc. Ngay sau khi nhận tiền, các đối tượng ở An Giang đã nhanh chóng tẩu thoát...
Tại phiên tòa phúc thẩm, Nguyễn Văn Hậu cho biết dự kiến có thể hoàn thành nghĩa vụ bồi thường trong khoảng 3 tháng, nếu được tạo điều kiện.
Tỉnh An Giang vừa thông qua nghị quyết quy định mức thu phí tham quan Khu bảo tồn biển Phú Quốc đối với các tổ chức cá nhân khi tham quan.
Hàn Quốc bị loại ở vòng bảng World Cup 2026, nhưng cơn chấn động sau đó không dừng lại ở một thất bại sân cỏ.
Với chiêu trò cam kết lãi suất "khủng", nhóm bị can đã huy động hơn 5.000 tỉ đồng, đến nay gần 1.400 tỉ đồng không còn khả năng thu hồi.
Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia có quy mô đặc biệt lớn.
Thay phiên tấn công nhau trong hơn 90 phút mà không bên nào ghi được bàn. Chỉ đến phút 90+2 Eustaquio mới sút bóng từ xa ghi bàn thắng duy nhất.
Vòng 1/16 World Cup 2026 mở ra với 32 đội, 16 trận đấu và 16 cuộc chia tay. Liệu đội nhỏ có thể đánh bại đội lớn?
Học bổng “Nữ sinh hiếu học vượt khó” của Báo Phụ nữ TPHCM chính thức khép lại hành trình 35 năm bằng lễ trao 145 suất cuối cùng vào ngày 28/6.
“Tôi biết thời gian trôi nhanh nhưng không nghĩ mới đó mà học bổng “Nữ sinh hiếu học vượt khó” đã đi được 35 năm”...
51 năm qua, Báo Phụ nữ TPHCM đã làm được rất nhiều điều đáng tự hào.
Tiếc thay, có những ước vọng vươn mình, có những khát vọng phát triển, có những mộng ước vàng son nhưng cũng có những điều buộc phải đổi thay.
Trước thiên tai bão lũ, phóng viên của báo cũng đã có mặt ở những nơi nguy hiểm nhất để ghi nhận tình hình và hỗ trợ bà con.
