Chiều hôm qua, trước giờ họp phụ huynh cho con gái học lớp 11, tôi gặp chị Hiền bán rau, chị lo lắng không biết năm nay con chúng tôi phải đóng những gì.

Chị kể, con lớn của chị học ở trường THPT Thủ Đức (Quận Thủ Đức) thay vì phải đóng 100 ngàn đồng tiền quỹ cha mẹ học sinh như năm trước, thì nay tăng lên 150 ngàn đồng. Lý do: năm ngoái trường chi phát thưởng cho học sinh khá giỏi hơi quá tay, chi lố sơ sơ có... 120 triệu đồng.

Tôi buột miệng: "Khó vậy mà trường con chị cũng làm được hả? Sao có chuyện thản nhiên chi cho đẹp báo cáo, đẹp thành tích, thiếu hụt để năm sau… bổ đầu phụ huynh?". Chị Hiền thở dài: "Sao tui thấy mình giống con heo quá, người ta ưa mổ lúc nào thì mổ!"

Nhưng “cười người chớ vội cười lâu”, đến khi vào cuộc họp, tôi và chị Hiền té ngửa khi cô chủ nhiệm "dự toán" chi tiêu cho lớp trong học kỳ một là 15 triệu đồng, bao gồm tiền photo tài liệu, photo đề thi, chi khen thưởng giữa học kỳ với tiêu chuẩn 100 ngàn đồng cho học sinh giỏi, 70 ngàn đồng cho học sinh khá. Cuối học kỳ là 100 ngàn cho học sinh khá và 150 ngàn cho học sinh giỏi, để khuyến khích học tập. Lớp 45 em, tính sơ sơ 10 em giỏi, 30 em tiên tiến.

Về nhà, tôi hỏi thăm các phụ huynh có con ngày trước học cùng con tôi, mới hay tình hình “nhà ngói cũng như nhà tranh”, trường nào cũng vậy, cuộc họp phụ huynh chỉ nói chuyện "thu và thu".

Chúng tôi hay đùa, họp phụ huynh đầu năm để nhận "trát" đòi nợ? Nguồn ảnh: Internet

Chị Vân có con học lớp 12 trường THPT Thủ Đức cho biết, năm nay trường được Quận chọn làm trường thí điểm để triển khai mô hình quản lý "Trường học thông minh - An toàn - Không dùng tiền mặt", với chi phí phát hành thẻ là 60 ngàn đồng/thẻ, phí sử dụng các tiện ích là 23 ngàn đồng một tháng. 

Thẻ này còn có tên gọi là VinaID, phụ huynh được giải thích các tiện ích như một thẻ chấm công, sử dụng thay cho thẻ học sinh và thẻ giáo viên, khi đến trường học sinh sẽ quẹt thẻ, phụ huynh ngồi nhà nhưng sẽ biết con mình mấy giờ đến trường, mấy giờ về, phụ huynh và nhà trường sẽ có thể gửi tin nhắn cho nhau, phụ huynh có thể tra cứu thời khóa biểu, lịch hoạt động, các sự kiện của trường…, thậm chí phụ huynh còn quản lý được mọi hoạt động chi tiêu của con trong trường như sáng nay ăn món gì bao nhiêu tiền...

Có ý kiến, tại sao thí điểm lại thu tiền? Một năm phụ huynh đã đóng 120 ngàn đồng tiền sổ liên lạc điện tử. Ở trường học sinh không ngủ trưa, đi học muộn hay vi phạm kỷ luật… đều được trường báo qua tin nhắn cho phụ huynh rồi, thì cần gì thẻ này? Và giáo viên nói là tùy phụ huynh, cái này không bắt buộc.

Chị Vân thở dài: "Nói là không bắt buộc, nhưng nay mai lại gọi nhắn từng học sinh kêu gọi tham gia, rồi còn nói đa số phụ huynh đồng ý nên trường triển khai" và thế là không trước thì sau phụ huynh cũng phải ngậm ngùi rút tiền ra đóng". 

Vận động tài trợ, tùy hảo tâm, nhưng đố phụ huynh nào giữ cái "tâm" không "hảo". Nguồn ảnh: Internet

Với thâm niên 11 năm làm phụ huynh, tôi nhận thấy, dù lớp nào cũng có biên bản cuộc họp, nhưng các khoản “trên bảo thu” luôn 100% phụ huynh đồng ý. Có phụ huynh kể: Năm ngoái anh ý kiến, làm sao một tháng mà hết 35 ngàn đồng tiền nước uống, anh yêu cầu ghi ý kiến của anh vào biên bản cuộc họp, nhưng lập tức bị kéo áo nháy nhỏ: "Đừng thắc mắc anh, chỉ khổ con mình!".

Hóa ra, khi cho con đi học là phụ huynh ngoài bổn phận nuôi nấng con còn có trách nhiệm làm vui lòng mát mặt cho trường. Ngoài các khoản bắt buộc phải tốn như sách giáo khoa, đồng phục, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn, học phí… thì chúng tôi còn phải đóng thêm vệ sinh phí, nước uống, học phí buổi hai, thể dục tự chọn, ngoại ngữ 2….

Trường có kế hoạch gì, dù lớn bé thì chúng tôi chỉ biết móc túi đóng góp, lớp lớn thu kiểu lớn, lớp bé thu kiểu bé, như quỹ cha mẹ của trường, quỹ của lớp. Trường không được phép thu thì lách qua hội cha mẹ học sinh thu hộ chi hộ. Dư luận luôn lên án hội cha mẹ là tay sai, là cánh tay nối dài của trường.

Đi họp phụ huynh đầu năm về, tôi chỉ thấy vời vợi nỗi buồn. Trong đầu tôi vang lời chị Hiền: “Đấy là mình còn việc làm, hai vợ chồng nuôi hai đứa con mà đi họp phụ huynh nghe các khoản còn muốn khóc. Những phụ huynh đang thất nghiệp do hậu quả COVID-19, những nhà đơn thân, cha mẹ ốm đau bệnh tật, tiền trường còn nặng nề thế nào?”

Câu hỏi ấy như sỏi ném ao bèo…

Vân Anh (Quận 9, TPHCM)

Đầu năm học, có bao chuyện lớn nhỏ làm rối lòng phụ huynh. Mời bạn chia sẻ tâm tình và kinh nghiệm của mình. Bài viết, ý kiến xin gửi về email: online@baophunu.org.vn. Bài được chọn đăng sẽ nhận nhuận bút của tòa soạn như quy định.