Năm trước, tôi mua một căn nhà nhỏ trên sườn dốc ở Đà Lạt. Ngôi nhà có những bậc thang dẫn xuống mảnh vườn có hoa, có một cây hồng giòn trĩu trái, có hàng rào mimosa hoa vàng và dã quỳ rực rỡ vào tháng 11.

Về hưu, tôi sẽ sống ở đó, sẽ làm homestay, vẫn làm host cho một website của nước ngoài về du lịch ẩm thực địa phương; tôi sẽ viết sách, làm vườn, uống trà ở hiên và khi trời mưa bão sẽ cuộn mình trong chăn ấm. Tôi sẽ videocall chuyện trò với con gái, vì số tử vi bảo nó sẽ lấy chồng xa, với con dâu, con trai, vì chúng cũng sẽ ở riêng.

Ảnh minh họa

Rồi Covid-19 ào đến như một cơn bão xám xịt, nặng nề, căng thẳng và chưa hề có dấu hiệu chấm dứt. Khách du lịch nội địa cũng thưa thớt chứ đừng nói ngoại quốc. Xen giữa những thời gian giãn cách căng thẳng, tôi thường một mình lên Đà Lạt, ở lại vài tuần trong căn nhà vắng, rộng thênh thang. 

Như một cơ duyên, tôi được sống thử cuộc đời về hưu của mình sau này, tình cờ ngẫm xem những tháng ngày miệt mài lao động, cần mẫn và chăm chỉ để đạt được mọi điều kiện chuẩn bị sẵn cho phần đời về hưu ấy, liệu có xứng đáng? Và sau vài tuần nghỉ hưu demo đó, tôi nhận ra rằng, kế hoạch về già của mình không ổn. 

Đà Lạt có nhịp sống chậm rãi, yên bình nhưng nó khiến cho cơn buồn ngủ của bạn có thể ập đến bất kỳ lúc nào và nếu bạn trên 70 tuổi, điều này khá nguy hiểm. Bạn có thể trồng tất cả mọi loại rau ưa thích trong vườn nhà không? Và bạn nghĩ sao khi cây hồng trĩu trái trở thành gánh nặng, trái chín rụng dưới gốc và sâu kiến đục ruỗng khiến nó bốc mùi trong nắng trưa?

Ồ, một phụ nữ hiện đang thực hiện ngon lành các bài tập cardio, có thể một tay nhấc tạ 2,5kg cho 20 lần tập, chạy bộ từ 5-10km/ngày, sẽ thấy việc cắm hoa, tưới cây, tỉa cành, bắt sâu… cho một căn nhà 80 mét vuông giữa khu vườn 200 mét vuông trong những ngày cuối tuần là việc thú vị, lãng mạn nhưng nếu trở thành người làm vườn nghiệp dư, gắn bó 24/7 với khu vườn và căn nhà ở tuổi 60 liệu có là quá sức?

Khi ấy mình có còn coi đây là nơi thật sự đáng sống, sống ở đây có thật sự vui?… Tôi tự hỏi khi mình không còn khỏe và buộc phải giảm bớt tốc độ, cường độ trong tất cả các hoạt động sống thì việc tương tác với thế giới xung quanh có cần được kích hoạt mạnh hơn, nhiều hơn không hay là phải giảm đi; tôi sẽ phải tối ưu hóa mọi hoạt động của mình, vì già rồi thì không phí sức được?

Như vậy, một mảnh vườn xanh có nhiều cây trái giữa một thành phố nhỏ không nhiều các bệnh viện chuyên khoa hiện đại, liệu có còn là cuộc sống lãng mạn hay là điều đáng lo ngại cho các con, là sự bất an của bản thân mỗi khi trái gió trở trời?

Rồi tôi nhận ra căn nhà này vẫn rất tuyệt vời khi có kỳ nghỉ dưỡng vài ngày, vài tuần nhưng để ở, nó quá khác biệt với Sài Gòn sôi động, ấm nóng quanh năm, nơi tôi đã gắn bó phần lớn cuộc đời mình, nơi tôi đã quá quen với nhịp sống và hương vị…

Đời sống của một người cũng y hệt như những cái cây đã mọc những lớp rễ dày, chuyện bứng lên, mang đến một nơi khác, trồng ở một nơi khác có đủ nước, đất, không khí nhưng để quen thổ nhưỡng, sẽ phải mất một thời gian dài chứ không chỉ là mất vài lứa quả trái mùa…

Với cây non, di chuyển và thích nghi sẽ dễ dàng hơn nhiều so với những cây đã có tuổi và đã là cổ thụ thì việc bứng gốc, di chuyển sẽ kéo theo rất nhiều điều kiện khác, tốn kém hơn, khó khăn hơn… Điều mình thật sự mong muốn, cả đời lao động cực nhọc để phấn đấu có được nó, sẽ thực sự là niềm vui hay gánh nặng? Và tôi quyết định sẽ không tiếp tục cắm đầu lao theo một mục tiêu khi về hưu với những cảm xúc của thời còn son trẻ và sức khỏe. 

Ảnh minh họa

Rất có thể, rồi bạn sẽ thấy tiếc giá mà khi chưa quá già, mình dành thời gian nhiều hơn cho con trai, con dâu, cho bản thân, rồi cuộc sống bạn chọn sẽ trải ra vui vẻ từng ngày, từng phút, từng góc nhà, nơi có những người thân yêu, ở hiện tại, chứ không phải một nơi có khí hậu ôn hòa và nhiều cây xanh khi đã thật sự già.

Và tôi cũng muốn nói với các bà mẹ, bạn của mình, rằng đừng quên hiện tại, tạm bợ với hiện tại để lao theo một mục tiêu dành cho tương lai, có một căn nhà ở Đà Lạt chẳng hạn. Bạn cứ thử nghỉ hưu demo vài lần trước khi nghỉ hưu thật sự rồi hãy quyết định.

Lê Lan Anh