Những quả vải xuất hiện vào đầu mùa thường là vải lai, vải “tu hú”, vải u. Loại vải này do chín sớm, chất lượng không bằng vải thiều nhưng để “bịp” những người dân, nhiều người cứ nói đó là vải thiều.

Vải u đầu mùa

Vải u gồm có u trứng, u hồng, u trâu. U hồng và u trứng có mã đẹp, vỏ màu hồng nhạt và lỳ mịn, quả tròn cuống, đầu hơi thon dài, to và đều nhau. Giá bán vào khoảng 50.000 - 70.000 đồng/ký.

Vải u trứng khi chín

Vải u trứng ăn có vị ngọt, thơm

Trong khi đó, vải u trâu có vỏ màu xanh xen đỏ chủ yếu được trồng là ở hai huyện Lục Ngạn, Tân Yên (Bắc Giang) cùng một số địa phương khác, có giá rẻ hơn hẳn. Đây cũng là loại được bán nhiều tại các hàng hoa quả và hàng rong hiện nay. 

Vải u trâu, giá dao động trong khoảng 40.000 đồng

Còn vải lai có quả to, màu xanh lẫn đỏ nhưng sờ sần vì nhiều gai hơn, vỏ dày, hột to. Loại vải này quả ngọt, không có vị chua nhưng vị không được đậm như vải u trứng, u hồng.

Vải lai

Vải tu hú có hình dạng dáng dài và đầu quả nhọn hơn hẳn, vỏ xanh. Quả này thường có hạt to, vỏ dày, vị chua, ít được ưa chuộng nên đôi khi người bán trộn chung vào các loại khác để bán kiếm lời.

Vải tu hú, hay còn gọi là vải nếp

Vải tu hú có vị chua, hạt to, người bán trộn lẫn vào các loại vải khác để bán kiếm lời

Vải thiều là loại vải ngon nhất, giá cao hơn hẳn các loại vải khác và phải tầm khoảng nửa tháng nữa mới xuất hiện trên thị trường. Vải này cũng có nhiều loại, chủ yếu là do vùng trồng, ví dụ có vải thiều Lục Ngạn (Bắc Giang), vải thiều Thanh Hà (Hải Dương)… 

Vải thiều là loại vải thơm ngon nhất

Đặc điểm nhận biết trái vải thiều là lớn cỡ ngón chân cái, quả tròn, tạo thành chùm, vỏ màu đỏ sậm. Bóc vỏ ra, bên trong là một lớp cùi trắng nõn, mọng nước, vị ngọt dịu mát, thơm mùi đặc trưng, hạt nhỏ. 

Mùi thơm của vải thiều khi ăn xong vẫn còn vương vấn mãi

Về hình thức, vải thiều nhỏ hơn, chỉ bằng 70% vải lai, không tươi, đẹp bằng, trái tròn hơi đều.

Vải thiều Thanh Hà

Vải thiều Thanh Hà chính gốc nhỏ, tròn, vỏ quả màu hồng nhạt, sờ hoặc nhìn phần gai vỏ bao giờ cũng lỳ hơn quả vải trồng ở nơi khác.

Nhìn cả chùm quả, cuống quả vải Thanh Hà đều mà mềm hơn.

Bốc quả vải thiều Thanh Hà không có nước dính tay

Khi bóc, quả vải thiều Thanh Hà có mùi thơm, không để nước dính tay, cùi giòn, có màu trắng trong chứ không trắng đục. Quả vải có vị ngọt lịm, thanh mát, giữa phần cùi và phần hạt không có lớp màng màu nâu, chát như vải Lục Ngạn. Hạt vải thiều Thanh Hà thường nhỏ, có màu nâu sẫm.

Vải thiều Bắc Giang

Trong khi đó, quả vải thiều Lục Ngạn (Bắc Giang) có đặc điểm khi chín có màu đỏ, vỏ mỏng.

Ngoài ra, hạt vải thiều Lục Ngạn rất nhỏ, vải vị ngọt sắc so với các loại khác trên thị trường.

Giữa phần cùi và phần hạt có lớp màng màu nâu

Cách chọn trái vải ngon đúng chuẩn

Chọn những quả vải căng tròn, tránh chọn những quả với gai quá sần sùi.

Chọn quả có vỏ tươi, phần cành dính vào quả, gai ở vỏ vải phải nhẵn

Cành của quả vải dẻo và nhỏ. Tránh chọn những quả vải cành đã khô, vỏ có đốm khô rất dễ bị sâu đầu.

Không chọn quả bị dập, nát hoặc có vết do côn trùng cắn, hút chất ngọt bên trong.

Tránh chọn quả có cuống bị khô, hay có vết thâm vì dễ bị sâu ở phần cuống

Những quả vải hạt bên trong dễ long ra khỏi thịt khi tách đôi là vải đã chín, vị ngọt đậm đà.

Quả vải ngon có phần cùi nhiều nước, thơm, trắng, dày. Những phần cùi có màu vàng ố, nước chua là quả vải đã bị hỏng hoặc bị thối.

Khánh Vi