Kính gửi chị Hạnh Dung,

Em vừa trải qua một chuyện khiến bản thân rất hoang mang và cũng có chút ấm ức, nên mong được chị cho lời khuyên.

Chuyện là hôm trước, khoảng 9g tối, trong ngày nghỉ, sếp em tag em vào nhóm chat công ty, yêu cầu sửa gấp một bộ hồ sơ để sáng hôm sau gửi cho khách. Lý do sếp đưa ra là khách “đổi ý phút chót” và nhấn mạnh em cần “có trách nhiệm” hơn.

Thời điểm đó, em đang đi xem phim cùng người yêu. Em thấy thông báo nhưng không mở xem và cũng không trả lời. Sáng hôm sau, em đến công ty như thường lệ thì được sếp gọi thẳng vào phòng họp, trách vì sao tối qua đã tag mà em không phản hồi, cho rằng em làm việc thiếu chuyên nghiệp.

Em có giải thích rằng hợp đồng lao động của em quy định thời gian làm việc từ 8g30 đến 17g30. Ngoài khung giờ đó, nếu công ty có nhu cầu gấp, em nghĩ cần trao đổi rõ về việc tăng ca, khi đó em sẽ cân nhắc sắp xếp.

Nghe vậy, sếp cho rằng em quá “tính toán”, không có tinh thần lăn xả, không phù hợp với văn hóa công ty. Và ngay trong sáng nay, em được yêu cầu làm biên bản bàn giao công việc.

Em thật sự bối rối. Em không trốn tránh công việc, cũng không từ chối làm thêm nếu được trao đổi rõ ràng. Nhưng em nghĩ ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân là cần thiết. Việc bảo vệ quyền lợi của mình có phải là ích kỷ, là thiếu chuyên nghiệp như sếp em nói? Hay em đã sai ở đâu mà không nhận ra?

Mong chị Hạnh Dung cho em một góc nhìn công bằng và lời khuyên để em hiểu rõ hơn về câu chuyện này.

Em cảm ơn chị rất nhiều.

Em trai thế hệ Z giấu tên

Ảnh minh họa: Internet

Em thân mến,

Câu chuyện của em chạm vào một ranh giới rất mong manh trong môi trường làm việc hiện nay: ranh giới giữa trách nhiệm nghề nghiệp và quyền được sống đời sống cá nhân.

Trước hết, Hạnh Dung nói rõ để em yên tâm: việc em không phản hồi công việc sau giờ làm, trong ngày nghỉ... không phải là sai, nếu trong hợp đồng lao động không có thỏa thuận về trực việc ngoài giờ, nghe điện thoại hay tăng ca khẩn cấp. Đi làm là lao động trong một khung thời gian đã cam kết chứ không phải bán toàn bộ thời gian, cảm xúc và đời sống riêng của mình.

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải mọi mâu thuẫn nơi công sở đều đúng sai rạch ròi theo luật. Câu chuyện của em còn nằm ở chỗ kỳ vọng. Sếp của em kỳ vọng sự lăn xả, còn em kỳ vọng sự rõ ràng. 2 kỳ vọng đó không gặp nhau.

Điều đáng tiếc là thay vì ngồi lại để làm rõ cách phối hợp công việc, ví dụ khi nào cần báo gấp, khi nào tính tăng ca, khi nào là tình huống bất khả kháng, sếp của em đã chọn cách quy chụp: cho rằng em tính toán và không phù hợp văn hóa công ty. Cách xử lý đó nói lên nhiều hơn về phong cách quản lý chứ không phản ánh giá trị hay năng lực của em.

Giá như trong tình huống đó, em có thể trả lời ngắn gọn rằng “Em đang có việc riêng, sáng mai em sẽ xử lý ngay khi vào giờ làm”, có lẽ xung đột đã không bị đẩy lên cao như vậy. Một câu phản hồi tối thiểu vừa giúp tránh hiểu lầm không cần thiết vừa cho thấy em tôn trọng người khác, mà cụ thể là người đang trực tiếp trả lương cho em.

Nhưng dù thế nào, việc em bị cho nghỉ việc chỉ vì không trả lời tin nhắn ngoài giờ cho thấy một thực tế: em và môi trường đó không cùng hệ giá trị. Ở những nơi coi sự sẵn sàng hy sinh đời sống cá nhân là văn hóa, người biết giữ ranh giới thường bị xem là không phù hợp.

Em không cần tự trách mình. Cũng không cần biến mình thành người dễ chịu hơn bằng cách đánh đổi sự bình an. Điều em cần là một môi trường tôn trọng thỏa thuận, tôn trọng con người phía sau vị trí công việc.

Chúc em sớm tìm được việc làm mới.

Hạnh Dung

Chia sẻ tâm tư cùng chị Hạnh Dung của Báo Phụ nữ, mời bạn gửi câu hỏi trực tiếp trong khung “Chat với Hạnh Dung” dưới đây hoặc gửi về email hanhdung@baophunu.org.