Phần rap yếu, trải đều một tông; lời nhạc vô nghĩa, khó hiểu; hình ảnh gợi dục, nhạy cảm; quảng cáo bia trá hình, Bigcityboi - MV Rap/Hip-hop của Binz được phát hành từ 5/7, tới nay, vẫn chưa “giảm nhiệt” trên các bảng xếp hạng âm nhạc. Có một điều lạ, một hiện tượng âm nhạc đầy rẫy những điều cần nhìn lại, thậm chí phạm luật, lại nghiễm nhiên được “bình thường hóa”, cổ xúy, ca ngợi ở ta.

Chẳng lẽ không ai thấy bất thường?

Bigcityboi có lẽ là sản phẩm âm nhạc đang được nghe, bàn tán và nhắc đến nhiều nhất suốt thời gian qua. Chọn thời điểm ra mắt cùng thời điểm với MV Có chắc yêu là đây, sản phẩm của Binz được đặt trong thế “đối đầu” với sự trở lại của Sơn Tùng M-TP. So với “phong độ” ổn định về fan, lượt xem của sản phẩm âm nhạc gắn mác Sơn Tùng M-TP, Bigcityboi có thể “trồi sụt” về lượt view ở một, hai kênh; nhưng nói về hiệu ứng lan tỏa, thì gần như mùa hè này là mùa hè của Binz. Thậm chí, có một bài báo còn cho rằng, đây là bản rap thành công nhất trong sự nghiệp của rapper này.

Quảng cáo bia chình ình ngay trong MV Bigcityboi của Binz

Tới chiều 21/7, vượt qua các sản phẩm của Sơn Tùng M-TP, BLACKPINK, Bích Phương, Hoài Lâm… Bigcityboi chễm chệ “ngôi vương” trên bảng xếp hạng âm nhạc Spotify và Apple Music. Đồng thời, đứng thứ 3 xếp hạng Zing và #2 Tab thịnh hành YouTube Việt Nam suốt 10 ngày liền. Trước đó, sau 12 giờ ra mắt, MV Bigcityboi nằm ở Top 3 Canada, Top 7 Australia, Top 13 Mỹ, Top 18 thế giới.

Nhiều nghệ sĩ chia sẻ MV, đông bạn trẻ trích lời nhạc và lấy đó làm khẩu hiệu, châm ngôn. Mới đây, trong lễ tổng kết cuối năm ở Trường TH - THCS - THPT Thanh Bình (Q.Tân Bình, TP.HCM), vũ công Quang Đăng còn biểu diễn vũ đạo trên nền nhạc của sản phẩm đang được xem là siêu phẩm này. Hơn 19 triệu lượt xem tới thời điểm hiện tại cũng là một con số đáng gờm, cho thấy sức hút của Binz.

Tuy nhiên, các thành tích nói trên có vẻ tỷ lệ nghịch với nội hàm mà một sản phẩm âm nhạc hay cần có. Không phủ nhận nhà sản xuất Hoàng Touliver đã tạo nên một không gian âm nhạc cá tính, thú vị, không chỉ mỗi Binz mà bất cứ ai đặt chân vào cũng có thể tạo “hit”. Tuy nhiên, biểu hiện của Binz trong Bigcityboi lại chỉ khiến người ta phải… thở dài vì lối rap một màu, đơn điệu, dàn trải, thiếu điểm nhấn, chưa kể rớt cả nhịp. 

Trong khi đó, nhìn lại phần lời, nếu đã quen thuộc với kiểu “nghiêm ngắn” của không gian âm nhạc trước đây (để so sánh với âm nhạc gần 10 năm trở lại), rất dễ bị “tung hỏa mù” bởi hàng loạt “ma trận” ngôn ngữ Anh - Việt lẫn cách nói lóng, chơi chữ. Rõ ràng, cách xây dựng ca từ rap cũng là một vấn đề đáng bàn.

Tạm chấp nhận, việc xen kẽ hai, ba thứ ngôn ngữ như một điều không thể khác trong khung tiếp nhận của đối tượng nghe nhạc mới, và cũng không phủ nhận hiệu ứng “bắt vần” nghe vui tai, hợp gu các bạn trẻ hiện nay. Thế nhưng, nói theo cách của nhạc sĩ Võ Thiện Thanh, âm nhạc phải là một điều gì đó khác nữa. Ở Bigcityboi, lại đầy rẫy những câu vô nghĩa, khó hiểu ngoài mục đích bắt vần tạo “trend” thì không còn gì khác. Chẳng hạn: Không lòng vòng anh như Hải Phòng/ Thích anh rồi phải không?/ Không cần vội em như Hà Nội/ Cần thêm thời gian em mới trải lòng/ Cần em như anh Cần Thơ…. Hay Nghiện thuốc có thể Lào Cai/ Nhưng nghiện em không thể nào cai/ Trai hư anh không phải diễn/ Nhưng trai tốt anh phải vào vai.

Chưa kể, ca từ trong Bigcityboi chứa những nội dung được cho là nhạy cảm như Trói em bằng cà vạt/ Penhouse trên Đà Lạt/ Nếu mà ngoan em sẽ bị thương/ Nếu mà hư em sẽ được phạt… hay Anh on top, em ở trên anh… Hình ảnh trong MV cũng mang màu gợi dục.

Lại chuyện quảng cáo bia trá hình dưới dạng MV âm nhạc

Nghị định 24/2020/NĐ-CP của Chính phủ ban hành hồi tháng 2 năm nay, có quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia. Nghị định 24 cũng đưa ra các quy định về quảng cáo rượu bia trên đài phát thanh, truyền hình, báo chí, mạng xã hội và các kênh khác.

Việc sử dụng hình ảnh uống rượu, bia nhằm mục đích nghệ thuật chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết để khắc họa hình tượng nhân vật lịch sử hoặc tái hiện một giai đoạn lịch sử nhất định hoặc phê phán, lên án hành vi uống rượu, bia. Ngoài ra, phải có dòng chữ cảnh báo rõ nét, dễ nhìn và “dán nhãn”, kiểm soát tuổi của người truy cập để ngăn ngừa người chưa đủ 18 tuổi tiếp cận, truy cập, tìm kiếm thông tin về rượu, bia.

Nhãn hiệu bia xuất hiện ở phút 1:28 tới 1:30, 2:39 tới 2:49 trong "MV Bigcityboi'' - Ảnh cắt từ MV

Tuy nhiên, những người thực hiện MV này bất chấp quy định trên. Nếu xem Bigcityboi từ đầu tới cuối, không khó để thấy thương hiệu một hãng bia nổi tiếng của Đức chình ình (hiện rõ hình ảnh, tên nhãn hiệu, không che mờ) ở phút 1:28 tới 1:30, 2:39 tới 2:49. Cần nhớ, fan của Binz đa số là các bạn trẻ, không ít bạn dưới 18 tuổi.

Đang bị kẹp giữa hai gọng kìm là Nghị định 100 về xử phạt khi uống rượu bia và Nghị định 24 về quảng cáo rượu bia, ngành rượu, bia trong thời gian qua “gặp khó” ở khâu quảng cáo. Có vẻ như, việc quảng cáo thông qua những sản phẩm âm nhạc của những nghệ sĩ nổi tiếng lắm fan là một hướng đi được các thương hiệu lựa chọn. 

Trước Binz, hồi tháng 6/2013, MV Cảm ơn cha của ca sĩ Hồ Ngọc Hà cũng vấp sự phản ứng dữ dội của dư luận vì trong MV xuất hiện một số cảnh quay quảng cáo rượu cận rõ nhãn hiệu. Theo đó, một ca khúc ý nghĩa, bị đan cài hình ảnh những chai rượu ngoại khiến MV âm nhạc trở thành một clip quảng cáo phản cảm. Bên cạnh việc xử phạt hành chính, MV của Hồ Ngọc Hà cũng đã bị thu hồi, gỡ khỏi các trang mạng theo luật định.

Kể từ khi ra mắt đến nay cũng đã hơn hai tuần, MV Bigcityboi của Binz vẫn chưa bị các cơ quan chức năng “sờ gáy”. Việc một MV ca nhạc quảng cáo bia trá hình, nên chăng, đã đến lúc không thể thả nổi được nữa? Nhất là khi, MV này vẫn đang rất “hot”, được chia sẻ liên tục mỗi ngày trên các trang mạng. 

Đậu Dung