Xã hội
  Y tế
08-04-2013 19:05:32

Tạo hình thẩm mỹ, phục hồi chức năng - Bài 1:

Phục hồi giọng nói sau điều trị ung thư thanh quản

PN - Nhiều bệnh nhân tỏ ra hoang mang, nghi ngờ không biết sau phẫu thuật điều trị ung thư - nhất là ung thư vùng đầu cổ - liệu những chức năng của các cơ quan vùng này có được phục hồi? Chúng tôi xin giới thiệu những kỹ thuật tiên tiến, tái tạo, phục hồi chức năng sau đợt phẫu thuật điều trị ung thư.

Theo TS-BS Trần Thanh Phương, Khoa Ngoại 3, Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, ung thư thanh quản (UTTQ) đứng thứ 5 trong 10 loại ung thư hàng đầu nam giới thường mắc phải. Tùy vào giai đoạn phát hiện, người bệnh sẽ được xạ trị, phẫu thuật cắt một phần hay toàn bộ thanh quản. Không chỉ liên quan đến sức khỏe, UTTQ còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc giao tiếp sau điều trị do người bệnh bị mất toàn bộ hoặc một phần giọng nói.

Hút thuốc nhiều: nguyên nhân chính gây UTTQ

Một trong những nguyên nhân chính gây UTTQ là do hút thuốc lá nhiều.

Triệu chứng nhận biết UTTQ là nếu ở giai đoạn sớm người bệnh sẽ bị khàn tiếng, nuốt đau; khi qua giai đoạn muộn hơn thì có cảm giác nuốt vướng, ho, ho ra máu, đau cổ, đau họng, sụt cân không nguyên nhân, sưng vùng cổ, tiếng nói thay đổi.

Tùy vào giai đoạn phát hiện, vị trí khối ung thư, thể trạng, độ tuổi, nghề nghiệp của người bệnh, bác sĩ sẽ chọn phương pháp: xạ trị, mổ hở hay mổ nội soi. Khi bệnh ở giai đoạn sớm có thể xạ trị, sẽ phục hồi tốt giọng nói, nhưng tỷ lệ tái phát có phần hơi cao; cũng có thể mổ hở, ít tái phát nhưng mức độ phục hồi giọng nói hạn chế; mổ nội soi (laser) ít gây sang chấn hơn, cho tiếng nói khá hơn mổ hở nhưng tái phát cao hơn mổ hở. Giai đoạn muộn hơn thì có thể cắt toàn phần thanh quản cùng với xạ trị hay hóa trị.

Bệnh nhân bị cắt một phần thanh quản đang luyện thanh

Tập luyện thanh quản

Theo ThS-BS Lê Văn Cường, Khoa Ngoại 3, Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, với những phương pháp hỗ trợ trong y học, bệnh nhân sau điều trị UTTQ vẫn có nhiều hy vọng trong việc tìm lại giọng nói.

Thanh quản liên quan đến ba chức năng nói, nuốt và bảo vệ đường hô hấp. Với những trường hợp phát hiện UTTQ ở giai đoạn sớm, bệnh nhân chỉ bị cắt một phần thanh quản. Sau mổ, nếu bệnh nhân kiên nhẫn tập luyện thì có thể phục hồi chức năng giọng nói. Thông thường, một tháng sau phẫu thuật, khi vết thương đã ổn định, người bệnh sẽ được bác sĩ hướng dẫn luyện thanh theo những bài tập cụ thể, với các phần tập khởi động, thư giãn dây thanh, làm mềm cơ cổ khi phát âm, làm hơi dài hơn khi nói… Bài tập sẽ được thay đổi thường xuyên. Vì vậy, để việc luyện tập đạt hiệu quả, người bệnh cần tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá kết quả và đưa ra bài tập mới. Quan trọng hơn, người bệnh được bác sĩ hướng dẫn thực hiện động tác chuẩn xác. Nếu luyện tập đúng, tập đủ, sau khoảng ba tháng, người bệnh có thể giao tiếp tốt.

Song song với luyện tập, chăm sóc dây thanh cũng là điều cần lưu ý. Chỉ nên giữ mức độ giao tiếp thông thường, tránh nói quá nhiều. Uống nước đủ (được thể hiện bằng tình trạng nước tiểu trong) để tránh việc dây thanh bị khô. Hạn chế tuyệt đối việc hút thuốc lá và uống rượu vì đây là hai tác nhân khiến ung thư có nguy cơ tái phát, đồng thời làm quá trình phục hồi giọng nói chậm hơn.

Giải pháp cho bệnh nhân bị cắt thanh quản toàn phần

Có nhiều cách để lấy lại giọng nói cho người bệnh bị cắt hoàn toàn thanh quản. Trong đó, thanh quản điện tử (electrolarynx) hay còn gọi máy hỗ trợ tiếng nói là thiết bị giúp bệnh nhân bị cắt dây thanh quản toàn phần có thể giao tiếp bằng giọng nói nhanh nhất sau phẫu thuật. Để giao tiếp, bệnh nhân chỉ cần áp đầu máy lên da vùng cổ và nói. Tuy nhiên, tiếng nói từ máy với độ cao như nhau, tạo ra một giọng nói giống giọng robot. Tiếng nói có dễ hiểu hay không còn tùy thuộc vào cơ vận động lúc phát âm, vào vị trí đặt đầu máy khi phát âm và kỹ năng sử dụng máy của từng người.

Tuy nhiên, TS-BS Trần Thanh Phương cho biết, phương pháp hiệu quả nhất để phục hồi giọng nói, hiện đã được áp dụng ở nhiều nước phát triển và sắp tới sẽ được thực hiện tại Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM là phẫu thuật đặt van khí thực quản. Người bệnh có thể chọn đặt van khí thực quản ngay khi phẫu thuật ung thư hoặc sau vài tuần, vài năm. Với cách đầu, người bệnh có thể nói và được nói ngay sau cuộc phẫu thuật ung thư.

 An Hà

Thích và chia sẻ chủ đề trên Chia sẻ
Bản in

Bình Luận (2)

    Bố tôi bị ung thư thanh quản giai đoạn đầu và bị cắt một dây thanh quản bên phải. sau một tuần từ khi mổ nội soi thì giọng yếu ớt. xin hỏi làm cách nào đẻ lấy lại giọng nói và cách điều trị để bệnh ung thư thanh quản không tái phát nữa? xin cảm ơn trước
    hằng - @ (18:15 10/03/2014) Trả lời  |  5  Thích
    Thưa bác sĩ !
    Ba tôi bị ung thư thanh quản, tính tới nay thì đã làm phẫu thuật và trải qua giai đoạn xạ trị được khoảng 1 năm nay.
    - Theo nội dung ở trên thì nếu bị cắt bỏ 1 phần hay toàn bộ thanh quản thì có thể tập nói lại bình thường được hay không ?
    - Và hiện tại thì có khóa học nào hay là do tự học ở nhà ? Vì trước giờ tôi chưa từng nghe bác sĩ tư vấn là có thể luyện tập phục hồi chức năng giọng nói.
    - Hiện Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM có phẫu thuật đặt van khí thực quản, vậy chi phí như thế nào ạ ?
    Phạm Thị Phương Thúy - @ (14:22 23/09/2013) Trả lời  |  15  Thích
    như trên
    nguyentan -@ (16:33 08/06/2014) 3  Thích

Ý kiến bạn đọc

LƯU Ý: PNO sẽ biên tập ý kiến của bạn đọc trước khi xuất bản. PNO hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và có quyền không sử dụng những ý kiến cực đoan không phù hợp. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của bạn đọc.






Chọn mã xác nhận khác.

Xem bài theo ngày  /   / 
Nhiều thí sinh trúng tuyển nhưng chưa được nhập học

Nhiều thí sinh trúng tuyển nhưng chưa được nhập học

PN - Nhiều thí sinh (TS) dự thi và đủ điểm trúng tuyển vào Trường cao đẳng Kinh tế đối ngoại (TP.HCM) phản ánh không thể làm thủ tục nhập học vì không nhận được giấy báo trúng tuyển,

Xem thêm

Vết sẹo nhân cách

Vết sẹo nhân cách

PN - Xã hội đã phải hơn hai lần can thiệp hành chính vào cuộc đời riêng của một thanh niên 18 tuổi. Lần thứ nhất, khi mới 14 tuổi, đi làm thuê cho một trại tôm giống, cậu bé bị vợ chồng chủ trại ngược đãi, hành hạ

Xem thêm