Xã hội
  Giáo dục
30-04-2012 00:00:00

PISA không phải “cây đũa thần” 

PN - PISA (Programme for International Student Assessment) là chương trình Đánh giá học sinh quốc tế do OECD (Organization for Economic Cooperation and Development - Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế thế giới) khởi xướng từ năm 2000. Hiện đã có hơn 60 nước - chủ yếu là các nước phát triển - tham gia. Giữa tháng Tư vừa qua, lần đầu tiên VN có 5.100 học sinh (HS) ở tuổi 15 góp mặt trong kỳ thi này. Các quan chức ngành GD-ĐT đang phấn khởi hy vọng nền giáo dục nước nhà sẽ “lột xác” nhờ… PISA.

"Khảo" sao cho "sát"?

Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển, tham gia PISA là một bước tiến tích cực trong việc hội nhập quốc tế, không chỉ giúp ta so sánh mặt bằng chung với các nước mà còn nhận định được những điểm mạnh, điểm yếu của nền giáo dục nước nhà. Có lẽ vì mục tiêu lớn lao đó nên công tác chuẩn bị, tập huấn của VN trong lần đầu chính thức tham gia PISA rất kỹ lưỡng.

Học sinh Trường THPT Hùng Vương, Q.5 tham dự khảo sát PISA vừa qua

Từ tháng 3/2010, VN đã chính thức tổ chức các hoạt động triển khai PISA. Tháng 5/2011, VN tiến hành khảo sát thử nghiệm PISA tại 40 cơ sở giáo dục thuộc chín tỉnh, thành phố: Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM, Gia Lai, Kon Tum, Ninh Bình, Thái Bình, Hưng Yên, Nam Định. Giữa tháng Tư vừa qua, VN đã triển khai khảo sát chính thức PISA tại 162 trường thuộc 59 tỉnh, thành phố với khoảng 5.100 HS ở tuổi 15.

Bài khảo sát PISA gồm từ 45 đến 60 câu hỏi kiểm tra năng lực đọc hiểu, khoa học và toán học. Trọng tâm của PISA 2012 là toán học - điểm yếu của hầu hết HS VN, giỏi lý thuyết nhưng kém thực hành. Trong khi đó, những bài toán PISA rất đa dạng, các câu hỏi đưa ra luôn nhằm để giải quyết tình huống thực tiễn, đòi hỏi năng lực tư duy phân tích, suy luận. Nếu không chuẩn bị kỹ cho HS làm quen với tư duy của các dạng đề thi PISA, các em sẽ không thể giải đúng. Vì vậy, “trường nào cũng phải cho HS hiểu, làm quen với PISA từ bốn đến tám buổi, trong đó, không thể thiếu việc giải đề mẫu để làm quen với hình thức ra đề ở những năm trước”, hiệu trưởng của một trường có HS tham gia PISA tiết lộ.

Trong khi đó, lãnh đạo Bộ GD-ĐT từng khẳng định: kết quả PISA sẽ gợi ý cho ngành đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá, đưa ra cách tiếp cận mới về dạy-học. Đây cũng được coi là bước chuẩn bị tích cực cho lộ trình đổi mới giáo dục sau năm 2015. Tuy nhiên, việc chuẩn bị quá kỹ lưỡng từ khảo sát thử nghiệm đến việc cho HS luyện giải đề PISA (thậm chí trên thị trường đã kịp phát hành sách luyện giải đề PISA) có thể sẽ cho một kết quả không đúng với thực trạng giáo dục nước nhà. Một kết quả đẹp sẽ giúp ngành GD-ĐT không bị “mất mặt” với quốc tế nhưng sẽ giúp ích được gì cho HS, giáo viên và xã hội, với mong muốn của ngành là trả lời được câu hỏi: “Nhà trường đã chuẩn bị đầy đủ cho những người trẻ tuổi trước những thách thức của cuộc sống của người trưởng thành chưa?”.

Ba tháng nữa mới biết Việt Nam “đứng ở đâu”

Các nước châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore từ khi tham gia PISA đã “soán ngôi” quán quân của Phần Lan. Theo kết quả mới nhất (PISA 2009), HS trung học Mỹ đứng thứ 17/65 về môn đọc, thứ 23 về khoa học và thứ 31 về toán. HS Mỹ tụt hậu so với HS nhiều quốc gia khác trong các kỳ khảo sát PISA, nhưng giáo dục ĐH Mỹ được đánh giá là tốt nhất thế giới với nhiều trường lọt vào top 10, top 100 trường ĐH tốt nhất thế giới. Trung Quốc, với đại diện duy nhất là Thượng Hải, tuy “qua mặt” Mỹ ở khảo sát PISA nhưng nạn học vẹt và học thuộc lòng của hệ thống giáo dục nước này vẫn chưa được cải thiện. HS Thượng Hải đứng đầu về đọc, khoa học và toán, nhưng dịch giả Phạm Thị Như Quỳnh trong bài phân tích: “Chiến ca của một bà mẹ hổ”, đã trích lời ông Wendy Weihua, chủ bút của tờ China Daily bình luận về sự kiện này: “Việc huấn luyện trẻ em đậu cao trong các kỳ thi này đã đạt được với một giá rất đắt, có thể nói, sự thành công này đã giết chết một phần, nếu không muốn nói tất cả, hạnh phúc tuổi thơ của các em”. Trong khi đó, ông LiLiu Jingai, Hiệu trưởng Trường Trung học số 8 Zhabei, Thượng Hải, cũng phát biểu trên tờ The New Republic: “Các nước phát triển như Mỹ đừng quá ngạc nhiên. Đây chỉ là một chỉ số đo được những điểm tốt của hệ thống giáo dục Thượng Hải và Trung Quốc nhưng kết quả không thể che đậy những điểm yếu của chúng tôi”.

Tại VN, ba tháng nữa mới có kết quả PISA. Kinh phí đổ ra cho kỳ khảo sát vừa qua không được tiết lộ song chắc chắn là con số không nhỏ. TS Nguyễn Kim Dung, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục TP.HCM nói: VN có điều kiện tham dự PISA là điều rất tốt, giúp so sánh nền giáo dục chúng ta đang đứng ở đâu. Tuy nhiên, nếu đổ tiền ra mà không mang lại lợi ích gì thì thật đáng chê trách. Do vậy, vấn đề là sau khi có kết quả, hệ thống giáo dục của ta phải cải tiến như thế nào? Đề thi chung của PISA tác động rất lớn đối với giáo dục và chương trình. Rõ ràng, để HS được đánh giá cao, chương trình và phương pháp giáo dục phải thay đổi, vì đây không phải là kỳ thi lấy thành tích, trong khi nền giáo dục của chúng ta bệnh thành tích còn nặng... Từ kết quả này, nếu muốn nâng dần chất lượng giáo dục đòi hỏi phải có nhiều thời gian. Bước đầu tham gia chưa thể nói kết quả sẽ như thế nào, nhưng sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách, chương trình, nhà trường hiểu cần phải làm gì, đồng thời phải có kế hoạch dài hạn. Nhiều quốc gia khác muốn nâng thứ hạng phải trải qua rất nhiều năm. “Không phủ nhận mặt tích cực của PISA, tuy nhiên, còn quá sớm nếu nghĩ rằng PISA sẽ giúp ngành GD-ĐT thay đổi căn bản”.

Xếp thứ hạng nào không quan trọng, quan trọng hơn là kết quả PISA có giúp ngành GD-ĐT trung thực nhìn lại chính mình và quyết tâm có giải pháp hay không.

TƯƠNG GIANG

Kỳ đánh giá PISA lần đầu tiên diễn ra vào năm 2000 có 43 nước tham gia. Theo chu kỳ ba năm tổ chức một lần, đến năm 2003 có 41 nước, năm 2006 có 57 nước và năm 2009 có 67 nước, trong đó Đông Nam Á có các nước Thái Lan, Indonesia tham gia từ năm 2000, Singapore từ năm 2009, Việt Nam tham gia năm 2012. Một tỷ lệ học sinh được chọn theo mẫu ngẫu nhiên, không phân biệt đang học lớp nào, sẽ được chọn để tiến hành đánh giá. TP.HCM có 10 đơn vị dự PISA.

Thích và chia sẻ chủ đề trên Chia sẻ
Bản in

Bình Luận (0)

    Ý kiến bạn đọc

    LƯU Ý: PNO sẽ biên tập ý kiến của bạn đọc trước khi xuất bản. PNO hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và có quyền không sử dụng những ý kiến cực đoan không phù hợp. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của bạn đọc.






    Chọn mã xác nhận khác.

    Xem bài theo ngày  /   / 
    Tân sinh viên choáng vì các khoản phí đầu năm

    Tân sinh viên choáng vì các khoản phí đầu năm

    PN - Sau niềm vui trúng tuyển, ngày đầu tiên đặt chân vào giảng đường đại học, nhiều tân sinh viên (SV) “phát hoảng” vì các khoản học phí, lệ phí để nhập học.

    Xem thêm

    Làm phúc phải tội?

    Làm phúc phải tội?

    PN - Trước cái chết thương tâm của ba đứa trẻ, người ta mới thấy, làm việc thiện không đơn giản, ngay cả khi anh có tay nghề, có tâm từ thiện.

    Xem thêm

    Mang di ảnh đến sở y tế yêu cầu làm rõ cái chết mẹ con sản phụ

    Mang di ảnh đến sở y tế yêu cầu làm rõ cái chết mẹ con sản phụ

    PNO - Sáng nay (29/8) gia đình sản phụ Lê Thị Thu (Thừa Thiên - Huế) đã đem di ảnh chị Thu đến Sở Y tế tỉnh, đề nghị làm rõ nguyên nhân cái chết của mẹ con sản phụ cũng như trách nhiệm của ê kíp trực của Bệnh viện TP Huế.

    Xem thêm